Polisa terminowa vs bezterminowa — kiedy która

Dwie osoby, ten sam wiek, ta sama suma na polisie. Jedna płaci 40 zł na miesiąc, druga grubo ponad dwieście. I nie, ta druga wcale nie daje się oskubać… po prostu kupili dwie zupełnie różne rzeczy, które akurat nazywają się tak samo — „ubezpieczenie na życie”. No i właśnie o to się rozbija cała ta decyzja: terminowa czy bezterminowa.

Zanim cokolwiek policzymy, jedna rzecz, którą warto mieć z tyłu głowy. Cokolwiek wybierzesz, to w sensie prawnym i tak jest ta sama umowa. Kodeks cywilny opisuje ją krótko: „Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę” (art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego). A cała reszta — na ile lat, za ile, z kapitałem czy bez — to już warunki, które ustala konkretne towarzystwo w swoim OWU.

Na czym właściwie polega ta różnica?

Polisa terminowa działa przez z góry ustalony czas. Najczęściej trafisz na warianty na 5, 10, 20 albo 30 lat. Jak ten okres się skończy, ochrona wygasa — i albo przedłużasz umowę, albo zostajesz bez niczego. Redakcja PRU ujmuje to tak, że terminowe ubezpieczenie „zawieramy na ściśle określony czas”, i to w sumie jest cała jego filozofia: maksymalna ochrona za małe pieniądze, ale tylko dopóki trwa umowa.

Bezterminowa jest dokładnie tym, na co wygląda. Obowiązuje — znów cytując PRU — „od dnia jego zawarcia aż do naszej śmierci”. Żadnej daty końcowej, żadnego odnawiania, świadczenie i tak zostanie wypłacone, niezależnie od tego, kiedy nastąpi zgon. W praktyce to raczej produkt, który częściej łączy się z odkładaniem kapitału, a nie tylko z samą czystą ochroną.

No i tu się pojawia pierwsza pułapka w głowie. Ludzie zakładają, że „bezterminowa = lepsza, bo na zawsze”. Tylko że za to „na zawsze” płaci się słono… a nie każdemu jest ono w ogóle do czegoś potrzebne.

Widełki wiekowe i konkretne warunki różnią się między towarzystwami, więc tę tabelę traktuj raczej jako mapę, a nie jako wyrocznię. Tak naprawdę zawsze decyduje to, co stoi w OWU danej oferty.

Ile to realnie kosztuje?

Tu nie ma jednej kwoty, bo składkę liczy się indywidualnie. Ale kierunek jest jasny: bezterminowe ubezpieczenia wiążą się — jak pisze PRU — „zazwyczaj ze znacznie wyższą składką niż w przypadku ubezpieczeń terminowych”. Różnica potrafi być kilkukrotna, zwłaszcza przy wariantach z częścią kapitałową.

A od czego zależy, ile zapłacisz? Rankomat wymienia pięć głównych rzeczy: „suma ubezpieczenia, liczba umów dodatkowych, wiek ubezpieczonego, stan zdrowia oraz rodzaj polisy”. I dorzuca radę, która brzmi banalnie, a jest po prostu prawdziwa: „Im wcześniej kupimy polisę, tym lepiej dla nas”. Składka policzona dla trzydziestolatka i dla pięćdziesięciolatka to są dwa różne światy.

Jest jeszcze jeden niuans, o którym mało kto pamięta przy podpisywaniu umowy. W polisie terminowej, jak zaznacza PRU, „pogorszenie się stanu zdrowia w trakcie okresu ubezpieczenia nie powoduje wzrostu wysokości składki”. Czyli jak zachorujesz w trakcie trwania umowy, towarzystwo nie podbije ci ceny do końca tego okresu. Schody zaczynają się dopiero przy przedłużaniu.

Gdzie jest ten haczyk z przedłużaniem?

To największa słabość terminówki i punkt, na którym ludzie się przejeżdżają. Gdy umowa się kończy, zwykle można zawrzeć nową — ale, jak precyzuje PRU, „z uwzględnieniem starszego wieku i stanu zdrowia z dnia zawarcia nowej umowy”. Mówiąc wprost: masz dziesięć lat więcej i ewentualne nowe diagnozy. Składka idzie w górę, część schorzeń może wylądować w wyłączeniach, a czasem w ogóle zamknie ci drzwi do nowej polisy.

Dlatego terminowa świetnie pasuje do zobowiązań, które same mają jakąś datę końcową. Kredyt hipoteczny na 25 lat? No to polisa na 25 lat. Dzieci, które za 18 lat się usamodzielnią? Ochrona akurat na ten okres. Gdy ryzyko finansowe wygasa, polisa może spokojnie wygasnąć razem z nim — i nie przepłacasz za ochronę, której już w sumie nie potrzebujesz.

Dla kogo która?

Z tego, co czytam u Rankomatu i PRU, układa się dość czytelny podział. Terminowa sprawdza się przede wszystkim u:

• osób z kredytem hipotecznym albo gotówkowym — żeby długu nie odziedziczyła rodzina,
• rodzin, w których jeden dochód jest filarem budżetu, a dzieci są jeszcze na utrzymaniu,
• tych, którzy chcą dużej sumy ubezpieczenia tu i teraz, ale nie mają budżetu na wysoką składkę.

Bezterminowa to z kolei wybór dla kogoś, kto myśli o ochronie dożywotniej niezależnie od daty, chce zostawić bliskim środki na koszty pogrzebu albo na uregulowanie spraw spadkowych, czy też łączy ubezpieczenie z odkładaniem kapitału. Bywa też furtką dla osób starszych, którym terminówki już nie sprzedadzą ze względu na wiek — pamiętając przy tym, że suma ubezpieczenia przy tej samej składce będzie wtedy zwykle niższa.

Moim zdaniem dla większości pracujących trzydziesto- i czterdziestolatków z kredytem i rodziną bardziej logiczna jest terminowa z naprawdę wysoką sumą. Za bezterminową dopłaca się głównie wtedy, gdy ma się konkretny powód, żeby chcieć ochrony „do samego końca”.

Zanim podpiszesz — przeczytaj wyłączenia

Niezależnie od typu polisy, sama umowa to dopiero połowa historii. Druga połowa siedzi w wyłączeniach odpowiedzialności, czyli w sytuacjach, w których mimo opłacanej składki ubezpieczyciel świadczenia po prostu nie wypłaci. Standardowo trafiają tu m.in. zgon w wyniku samobójstwa w pierwszych dwóch latach umowy, zdarzenia pod wpływem alkoholu lub substancji odurzających, działania wojenne czy śmierć w trakcie popełniania przestępstwa. To wszystko znajdziesz w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia — i to jest dokument, który naprawdę trzeba przeczytać przed podpisem, a nie po.

A gdyby coś poszło nie tak i towarzystwo odmówiło wypłaty, to nie zostajesz z tym sam. Sporem z ubezpieczycielem zajmuje się Rzecznik Finansowy, którego zadaniem jest pomoc klientom w starciu z podmiotami rynku finansowego. Warto w ogóle wiedzieć, że taka droga istnieje, zanim machniesz ręką na odmowną decyzję.

To co z tym właściwie zrobić?

Zacznij od pytania, przed czym chcesz się zabezpieczyć i na jak długo. Jeśli to konkretny dług albo okres, w którym rodzina zależy od twoich dochodów — celuj w terminową z wysoką sumą i dopasuj czas trwania do tego zobowiązania. A jeśli zależy ci na ochronie bez daty końca albo na łączeniu polisy z kapitałem — wtedy bezterminowa ma sens, tylko przygotuj się na wyższą składkę. W obu przypadkach policz kilka ofert, porównaj sumy przy tej samej składce i zajrzyj w wyłączenia, zanim się na cokolwiek zdecydujesz.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie jest ofertą ani indywidualną poradą ubezpieczeniową — konkretne warunki, sumy i wyłączenia zawsze wynikają z OWU danego produktu, więc przed decyzją porównaj oferty i, jeśli masz wątpliwości, skonsultuj się z agentem albo doradcą.